Ladki Bahin Yojana | साक्षीदार न्यूज | महिलांचे आर्थिक स्वावलंबन आणि सामाजिक सक्षमीकरणासाठी महाराष्ट्र शासनाने सुरू केलेली ‘मुख्यमंत्री लाडकी बहिण योजना’ वर्ष २०२५ मध्ये अनेक महत्त्वाच्या बदलांमुळे पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आली आहे. योजनेच्या चौकटीत आता केवळ मासिक आर्थिक मदतीपुरते मर्यादित न राहता, महिलांच्या रोजगार, प्रशिक्षण, आरोग्य आणि सामाजिक सुरक्षेवरही भर देण्यात आला आहे.
राज्य सरकारने यावर्षी योजनेतील लाभार्थ्यांसाठी विविध संलग्न योजना जाहीर केल्या असून, त्यातून महिलांना उत्पन्नाची नवी साधने, आरोग्य संरक्षण आणि कर्जसुलभता मिळणार आहे. यामुळे ही योजना आता आर्थिक मदतीपलीकडे जाऊन महिलांसाठी सर्वांगीण सबलीकरणाचे प्रभावी साधन ठरत असल्याचे चित्र आहे.
कौशल्य विकासाशी थेट जोड
लाडकी बहिण योजनेतील महिलांना थेट शासकीय कौशल्य विकास कार्यक्रमांशी जोडण्याचा निर्णय सरकारने घेतला आहे. यामुळे महिलांना मिळणाऱ्या मासिक मदतीसोबतच स्वतःचा व्यवसाय उभारण्याची संधी मिळणार आहे. यासोबतच अनेक लाभार्थ्यांना आरोग्यविमा योजनांशी जोडण्यासाठी विशेष मोहीम राबवली जात आहे.
‘लाडकी उद्योगिनी’ – स्वयंरोजगारासाठी नवे व्यासपीठ
लाभार्थी महिलांसाठी ‘लाडकी उद्योगिनी’ हा स्वतंत्र कौशल्य विकास कार्यक्रम सुरू करण्यात आला आहे. या कार्यक्रमाअंतर्गत शिलाई-कटाई, घरगुती खाद्यपदार्थ निर्मिती, संगणक प्रशिक्षण, हस्तकला आणि ब्युटी पार्लर प्रशिक्षण मोफत किंवा अत्यल्प शुल्कात दिले जात आहे.
प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर महिलांना व्यवसाय सुरू करण्यासाठी शासनाकडून प्रमाणपत्र आणि प्राथमिक आर्थिक मदतीत प्राधान्य दिले जाते.
स्वयं-सहायता गटात थेट प्रवेश आणि सवलतीचे कर्ज
लाडकी बहिण योजनेतील महिलांना महिला स्वयं-सहायता गटांमध्ये थेट प्राधान्याने सदस्यत्व दिले जात आहे.
या गटांमार्फत उद्योग सुरू करणाऱ्या महिलांना सरकारी बँकांकडून कमी व्याजदरात, काही प्रकरणांत शून्य व्याजदरात कर्ज सुविधा दिली जात आहे.
‘आरोग्य कवच’ – कुटुंबासाठी आरोग्य सुरक्षा
महिलांच्या आरोग्य खर्चाची चिंता कमी करण्यासाठी ‘आरोग्य कवच’ विमा योजना लागू करण्यात आली आहे.
या अंतर्गत पात्र महिलांना राज्य सरकारच्या आरोग्य विमा योजनेचे संरक्षण मिळते. काही लाभार्थ्यांना आयुष्मान भारत व महात्मा फुले जनआरोग्य योजनेचा थेट लाभ देण्यात येतो.
एलपीजी गॅस सिलिंडरवर थेट अनुदान
महागाईच्या पार्श्वभूमीवर योजनेतील महिलांना स्वयंपाकघरात आर्थिक दिलासा देण्यात आला आहे.
उज्ज्वला गॅस योजनेतील पात्र लाभार्थ्यांना गॅस सिलिंडरवर दिले जाणारे अनुदान थेट बँक खात्यात जमा केले जात आहे.
ई-केवायसी आणि १००% डिजिटल प्रक्रिया
२०२५ मध्ये लाडकी बहिण योजनेची संपूर्ण प्रक्रिया डिजिटल व पारदर्शक करण्यात आली आहे.
‘आपले सरकार’ पोर्टलवरून अर्ज, आधार-आधारित ई-केवायसी, बँक डीबीटी लिंकिंग अनिवार्य करण्यात आले आहे.
तसेच हप्त्याची स्थिती, तक्रारी व अर्जाची माहिती तपासण्यासाठी नवीन मोबाईल अॅपही सुरू करण्यात आले आहे.
