New Year Party | साक्षीदार न्यूज | नवीन वर्षाच्या स्वागतासाठी सर्वत्र जल्लोषाची तयारी सुरू आहे. ख्रिसमसच्या रोषणाईनंतर आता न्यू इयर पार्टीची धामधूम पाहायला मिळत आहे. मित्रमंडळींची मैफल, संगीत, जेवण आणि त्यासोबत दारू—असा कार्यक्रम अनेक घरांमध्ये आखला जातो. मात्र या आनंदाच्या क्षणी एक महत्त्वाची बाब अनेकदा दुर्लक्षित राहते, ती म्हणजे दारू ठेवण्यासंबंधीचे कायदे.
घरात ठेवलेली एक अतिरिक्त दारूची बाटली तुमचा आनंद हिरावून घेऊ शकते. कारण नियमांची माहिती नसल्यास हीच पार्टी कायदेशीर अडचणीत अडकू शकते. त्यामुळे जल्लोष सुरू करण्याआधी कायदेशीर मर्यादा जाणून घेणे अत्यावश्यक आहे.
२०२५ वर्षाला निरोप देत नव्या वर्षाचे स्वागत करताना देशभरात खासगी पार्ट्यांचे आयोजन केले जात आहे. आजच्या घडीला घरगुती पार्टी हा सुरक्षित पर्याय मानला जातो, पण दारूविषयक नियमांकडे दुर्लक्ष केल्यास मोठी किंमत मोजावी लागू शकते.
भारतामध्ये दारूविषयक कायदे केंद्र सरकार नव्हे, तर संबंधित राज्य सरकार ठरवते. संविधानाच्या सातव्या अनुसूचीनुसार उत्पादन शुल्क हा राज्य सूचीतील विषय आहे. त्यामुळे एका राज्यात जी मर्यादा वैध आहे, तीच दुसऱ्या राज्यात गुन्हा ठरू शकते.
परवानगीपेक्षा जास्त दारू साठवून ठेवल्यास केवळ दंडच नव्हे, तर काही राज्यांमध्ये कारावासाची शिक्षाही होऊ शकते. पोलीस छापे, उत्पादन शुल्क विभागाची कारवाई, तसेच परवाना रद्द होण्याचा धोका संभवतो. त्यामुळे आपल्या राज्यातील नियम जाणून घेणे महत्त्वाचे ठरते.
देशातील काही राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये दारू पिणे आणि साठवणे दोन्हीही गुन्हा आहे.बिहारमध्ये २०१६ पासून पूर्ण दारूबंदी लागू आहे.गुजरातमध्ये १९६० पासून दारूबंदी असून पर्यटकांसाठी मर्यादित परवाना प्रणाली आहे.नागालँडमध्ये १९८९ पासून दारूबंदी आहे.मिझोराममध्ये सध्या पूर्ण बंदी लागू आहे.मणिपूरमधील काही भागांत सवलत असली तरी बहुतांश भाग अजूनही बंदीखाली आहे.लक्षद्वीप हा देशातील एकमेव केंद्रशासित प्रदेश आहे जिथे दारूवर बंदी आहे, मात्र बंगाराम बेटावर पर्यटकांना मर्यादित परवानगी दिली जाते.
दिल्लीमध्ये दारू साठवण्याबाबत तुलनेने सैल नियम आहेत. २५ वर्षांवरील व्यक्ती आपल्या घरी एकूण १८ लिटर दारू ठेवू शकते, ज्यामध्ये बीयर आणि वाइनचा समावेश आहे. हार्ड ड्रिंक्ससाठी ही मर्यादा ९ लिटर आहे. दिल्ली उच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले आहे की एकाच घरात राहणारे सर्व प्रौढ आपापल्या मर्यादेनुसार दारू ठेवू शकतात. मात्र दिल्लीबाहेर प्रवास करताना केवळ १ लिटर दारू नेण्याचीच परवानगी आहे.
हरियाणामध्ये देसी दारूच्या ६ बाटल्या, तर आयएमएफएलच्या एकूण १८ बाटल्या ठेवता येतात. यामध्ये आयात केलेली दारू ६ बाटल्यांपेक्षा अधिक नसावी. बीयरसाठी १२ बाटल्या, वाइनसाठी १२ बाटल्या आणि रम, व्होडका, जिन यांसारख्या मद्यांची एकत्रित मर्यादा ६ बाटल्या आहे.
उत्तर प्रदेशात नियम तुलनेने कडक आहेत. येथे परवाना नसताना १.५ लिटर विदेशी दारू, ६ लिटर बीयर आणि २ लिटर वाइन ठेवता येते. अधिक प्रमाणासाठी एल-५० परवाना आवश्यक असून त्यानंतर ७.५ लिटरपर्यंत विदेशी दारू ठेवण्याची मुभा मिळते.
पंजाबमध्ये २ बाटल्या आयएमएफएल, एक केस बीयर, २ बाटल्या विदेशी दारू, २ बाटल्या देसी दारू आणि १ बाटली ब्रँडी ठेवण्याची परवानगी आहे. राजस्थानमध्ये घरात १२ बाटल्या किंवा सुमारे ९ लिटर आयएमएफएल ठेवता येते.
हिमाचल प्रदेशात नियम तुलनेने मोकळे असून ४८ बाटल्या बीयर आणि ३६ बाटल्या व्हिस्की ठेवण्याची परवानगी आहे.
आंध्र प्रदेशात परवाना नसताना ३ बाटल्या आयएमएफएल किंवा विदेशी दारू आणि ६ बाटल्या बीयर ठेवता येतात.
अरुणाचल प्रदेशात १८ लिटरपेक्षा अधिक दारू साठवण्यासाठी वैध परवाना आवश्यक आहे.पश्चिम बंगालमध्ये २१ वर्षांवरील व्यक्ती ६ बाटल्या आयएमएफएल आणि १८ बाटल्या बीयर परवान्याशिवाय ठेवू शकते.
गोव्यात दारू स्वस्त आणि सहज उपलब्ध असली तरी मर्यादा निश्चित आहेत. येथे १२ बाटल्या आयएमएफएल, २४ बाटल्या बीयर आणि १८ बाटल्या देसी दारू ठेवता येतात. केरळमध्ये ३ लिटर आयएमएफएल आणि ६ लिटर बीयरची मुभा आहे. जम्मू-काश्मीरमध्ये १२ बाटल्या आयएमएफएल आणि १२ बाटल्या बीयर ठेवण्याचा नियम आहे.एकूणच, न्यू इयरचा आनंद साजरा करताना कायद्याचे भान ठेवणे तितकेच गरजेचे आहे. कारण एक जादा बाटली तुमचा उत्सव क्षणात अडचणीत बदलू शकते.
