Global Health Emergency ; WHO ने मंकीपॉक्स विषाणूमुळे ग्लोबल हेल्थ इमर्जन्सी लावण्यात आली आहे . हा आजार जागतिक आरोग्य आणीबाणी म्हणून घोषित केला आहे. हा निर्णय का घेतला गेला आणि मंकीपॉक्स पुन्हा जगभर पसरेल? याबाबत तज्ज्ञांनी सांगितले आहे.
WHO ने मंकीपॉक्स विषाणूला जागतिक आरोग्य आणीबाणी घोषित करण्यात आली आहे . 2022 नंतर दुसऱ्यांदा या आजाराला जागतिक आरोग्य आणीबाणी घोषित करण्यात आली आहे. आफ्रिकेतील मंकीपॉक्स विषाणूच्या झपाट्याने वाढणाऱ्या प्रकरणांच्या पार्श्वभूमीवर हा निर्णय घेण्यात आला आहे. या वर्षी आफ्रिकेत मंकीपॉक्सच्या सुमारे 30 हजार रुग्णांची नोंद झाली असून 600 जणांचा मृत्यू झाला आहे. 2022 मध्ये जेव्हा या विषाणूला जागतिक आरोग्य आणीबाणी घोषित करण्यात आली तेव्हा हा आजार 116 देशांमध्ये पसरला होता आणि सुमारे 1 लाख रुग्णांची नोंद झाली होती.
👉🏽 कोट्यावधी लोकांनी पाहिले भूऱ्याचं भाषण आणि भुर्या झाला व्हायरल
आता पुन्हा मंकीपॉक्सची प्रकरणे झपाट्याने वाढत आहेत, परंतु यावेळी अधिक प्रकरणे फक्त आफ्रिकेत आढळले आहे . पण याचा वाढता धोका बघता WHO ने जगातील सर्व देशांना आधीच अलर्ट केले आहे. हा आजार आफ्रिकेव्यतिरिक्त इतर खंडांमध्येही पसरण्याची भीती आहे. 2022 पासून मंकीपॉक्सची काही रुग्ण हे आढळत आहे, परंतु रुग्ण कमी असल्याने या आजाराकडे लक्ष दिले गेले नाही. गेल्या वर्षीही अमेरिका आणि चीनमध्ये मंकीपॉक्सची प्रकरणे समोर आली होती. यानंतर, 2024 च्या सुरुवातीपासून आफ्रिकन देशांमध्ये प्रकरणांमध्ये सातत्याने वाढ होत आहे.
मंकीपॉक्स व्हायरस म्हणजे नेमके काय ?
मंकीपॉक्स हा विषाणूमुळे होणारा आजार आहे. यामुळे पुरळ उठते आणि फ्लूसारखी लक्षणे दिसतात. हा आजार संक्रमित प्राण्याकडून देखील माणसाला होऊ शकतो . अनेक प्रकरणांमध्ये ते माकडांपासून मानवांमध्ये पसरतांना आढळला आहे Mpox विषाणूचे दोन प्रकार आहेत – एक मध्य आफ्रिकेतून आलेला (क्लेड I) आणि दुसरा पश्चिम आफ्रिकेतून आला (क्लेड II). सध्या क्लेड II ची अधिक प्रकरणे नोंदवली जात आहेत. हा ताण झपाट्याने पसरतो आणि मृत्यूचा धोकाही जास्त असतो.
👉🏽 बांगला देशात हिंदू समाजावर होत असलेल्या अन्याया विरोधात
एमपॉक्सचा संसर्ग कोणाला होतो ?
Mpox विषाणू कोणत्याही व्यक्तीवर आक्रमण करू शकतो. आफ्रिकेतील बहुतेक प्रकरणे 15 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या मुलांमध्ये आढळतात. हा आजार पुरुषांसोबत लैंगिक संबंध ठेवणाऱ्या पुरुषांमध्ये (MSM) अधिक सामान्य आहे, परंतु या श्रेणीत न येणाऱ्या लोकांमध्येही याची अनेक प्रकरणे आहेत. या आजाराची प्रकरणे गर्भवती महिलांमध्ये देखील दिसून येतात. हा संसर्ग असुरक्षित लैंगिक संबंधातून आणि संक्रमित व्यक्तीच्या लाळेच्या किंवा त्वचेच्या संपर्कात आल्याने देखील पसरतो.
मंकीपॉक्स ही जागतिक आरोग्य आणीबाणी का बनली ?
एपिडेमियोलॉजिस्ट डॉ जुगल किशोर सांगतात की, कोणताही विषाणू कधीच निघून जात नाही. त्याचा संसर्ग होण्याचे प्रमाण निश्चितच कमी होते. मंकीपॉक्स 2022 मध्ये जगभरात पसरला. त्यानंतर केसेस कमी होऊ लागल्या, पण हा विषाणू नष्ट झाला नाही. आता पुन्हा प्रकरणे वाढत आहेत, त्यामुळे सावध राहण्याची गरज आहे. विषाणूच्या दुसऱ्या स्ट्रेनची अधिक प्रकरणे नोंदवली जात असल्याने, तो आफ्रिकेबाहेरील इतर देशांमध्येही पसरण्याची भीती आहे. अशा परिस्थितीत सतर्क राहून सर्व खबरदारी घेण्याची गरज आहे. या विषाणूची प्रकरणे झपाट्याने वाढत असल्याने, कोणत्याही धोक्याची शक्यता लक्षात घेऊन मंकीपॉक्सला आधीच जागतिक आरोग्य आणीबाणी घोषित करण्यात आली आहे.
mpox ची लक्षणे काय आहेत ?
ताप
सुजलेल्या लिम्फ नोड्स.
थंडी जाणवते.
डोकेदुखी
स्नायू दुखणे
थकवा
मंकीपॉक्सचा उपचार काय आहे ?
Mpox सहसा काही दिवसात स्वतःच निराकरण होते. परंतु काही प्रकरणांमध्ये यामुळे गंभीर लक्षणे उद्भवू शकतात आणि मृत्यू होऊ शकतो. या आजारासाठी कोणतेही विहित औषध किंवा लस नाही, त्यामुळे केवळ लक्षणांच्या आधारे उपचार केले जातात. डॉक्टर रुग्णाला टेकोविरिमेट सारखी अँटीव्हायरल औषधे देऊ शकतात.
Mpox पासून स्वतःचे संरक्षण कसे करावे
संक्रमित व्यक्तीच्या संपर्कात येऊ नका
ज्या देशांमध्ये हा विषाणू पसरला आहे तेथे जाणे टाळा
फ्लूच्या लक्षणांसह चेहऱ्यावर पुरळ दिसल्यास, डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
असुरक्षित लैंगिक संबंध ठेवू नका.
